The Classroom Experiment
In 2010 werd op BBC2 The Classroom Experiment uitgezonden. Tijdens dit experiment onderzocht professor Dylan William het effect van eenvoudige aanpassingen in de les. Een van de aanpassingen die hij deed was het “niet opsteken van de vinger”, om zo de betrokkenheid van de leerlingen te vergroten.
Voordelen van geen vinger opsteken
Er zijn verschillende voordelen te noemen van het niet meer de vinger op laten steken na een klassikale vraag:
- Iedereen denkt na over het antwoord en leert dus van het moment.
- Iedereen moet moeite doen en kan zich dus niet onttrekken aan de les.
- Iedereen kan laten zien dat hij/zij het antwoord weet. Dat geeft een trots gevoel en is goed voor het zelfvertrouwen.
- Door een alternatief te gebruiken, waarbij iedereen actief meedoet, kun je als leer-kracht snel controleren of alle leerlingen de leerstof begrepen hebben.
Alternatieven voor vinger opsteken
Als je je leerlingen verbiedt hun vingers op te steken na een klassikale vraag, hoe krijg je dán antwoord?
Wisbordjes
Wisbordjes zijn plastic bordjes waarop de leerlingen hun antwoord met een uitwisbare stift schrijven en het daarna aan de leerkracht laten zien. Iedere individuele leerling wordt op deze manier geactiveerd. Bovendien heb je als leerkracht direct zicht of echt iedereen heeft begrepen wat je zojuist hebt uitgelegd. Je kunt hierbij differentiëren door de instructie onafhankelijke leerlingen een moeilijkere variant van de vraag te geven. Wisbordjes kun je kopen, maar ook zelf maken. Onderwijswereld-PO maakte mooie voorbeelden voor het metriek stelsel.
Het beurtenbakje
Het andere alternatief is de inzet van een beurtenbakje. Hierin zitten houten ijsstokjes, waarop je de namen van de leerlingen hebt geschreven. Na instructie (IK fase) stel je steeds een vraag en roer je zachtjes door de ijsstokjes. Na voldoende denktijd pak je een stokje gepakt en noem je de naam van de leerling. Na de vraag (en het antwoord) gaat het stokje weer terug in het beurtenbakje. Kinderen weten dat ze opnieuw de beurt kunnen krijgen.
Gemarkeerde stokjes
Je kunt de stokjes markeren door de rand bovenaan te kleuren. Zet het stokje op de kop terug en je ziet eenvoudig welke leerlingen nog geen beurt hebben gehad, zonder dat de leerlingen dit merken.
Smokkelstokje
Je kunt gebruik maken van het zogenoemde “smokkelstokje”. Bij de derde beurt trek je weer een stokje, maar in plaats van de naam te lezen die erop staat, zeg je de naam van een instructie afhankelijke of gevoelige leerling. Doordat deze het antwoord al twee keer heeft gehoord, kan hij/zij ook een goed antwoord geven en op deze manier een succeservaring opdoen.
Schoudermaatjes
Je kunt je leerlingen individueel laten nadenken, maar je kunt ze ook laten samenwerken in tweetallen. Leerlingen horen zo ook het antwoord of de oplossingsstrategie van hun schoudermaatje. Ook verwoorden ze zo hun gedachten hardop, waardoor ze zich de leerstof beter eigen maken. Bovendien krijgen ze feedback op hun eigen antwoord of strategie.
Wat als een leerling het antwoord niet weet?
Dan kun je de Teach-Like-a-Champion-techniek Weet niet, geldt niet inzetten. Er zijn vier basis-vormen:
- De leerkracht geeft het antwoord; de leerling, die de beurt had, herhaalt dit.
- Een andere leerling geeft het antwoord; de leerling, die de beurt had, herhaalt dit.
- De leerkracht geeft een aanwijzing; de leerling, die de beurt krijgt, geeft nu het goede antwoord.
- Een andere leerling geeft een aanwijzing; de leerling, die de beurt krijgt, geeft nu het goede antwoord.
Met deze techniek help je kinderen die het antwoord écht niet weten. Onzekere of onwillige kinderen ontneem je met deze techniek de kans om af te haken.
Wanneer wel vinger opsteken
Er zijn momenten waarop het toch handig is dat de kinderen hun vinger opsteken. Denk maar eens aan de volgende vragen:
- Wie heeft er een ander antwoord?
- Wie heeft dat ook weleens gehad?
- Wat is jouw mening daarover?
- Wie zou dat ook willen?
- Wie denkt dat ook?
Handige downloads
- Miranda’s lesmaterialen : wisbordjes gebruiken in de klas (lesmateriaalmiranda.blogspot.com)
- Miranda’s lesmaterialen : Format getallenlijn tot en met 20 wisbordje
- (lesmateriaalmiranda.blogspot.com)
- Semsom Wisbordjes (zwijsen.nl) (groep 2 / 3)
- Wisbordje metriek stelsel: een download – Onderwijswereld–PO
- Wisbordje DHTE–schema: handige download – Onderwijswereld–PO
- wisbordje – Zoeken – Leermiddelen – KlasCement (wel even aanmelden)
Zelf maken?
biedt je een prachtige tool om zelf (te leren) je eigen wisbordjes maken!
