De nieuwe eisen zijn opgesteld door een denktank van de AOb, CNV, Platform VVVO, FvOv en BVMBO welke bestaat uit een kerngroep van 45 leraren uit het basis- en voortgezet onderwijs en het mbo. Zij hebben hun advies uitgewerkt op basis van gesprekken met vierhonderd leraren en een enquête onder vierduizend leraren. De nieuwe eisen zijn uitgebreider, maar ook concreter en beter geformuleerd. Een prachtig ‘bottum-up’ resultaat dat op 24 september j.l. als eindrapport is aangeboden aan Inge Vossenaar. Zij is directeur generaal primair en voortgezet onderwijs bij het ministerie van OCW.
Voor zowel startende als meer ervaren leraren wordt er via drie vernieuwingen antwoord gegeven op drie actueel relevante vragen.
Eerste vernieuwing
Wat zal een leraar moeten kennen en kunnen om reflectief en onderzoekend te handelen en zich daarmee te verhouden tot zichzelf en de omgeving binnen en buiten de school of opleiding?
Volgens de bekwaamheidseisen uit 2017 moet een leraar inhoudelijk, didactisch en pedagogisch bekwaam zijn en gaf het daarmee feitelijk geen antwoord op deze vraag. In het advies voor de bekwaamheidseisen anno 2025 is daar ‘professioneel bekwaam’ aan toegevoegd, namelijk de wijze waarop de leraar reflectief en onderzoekend handelt ten opzichte van zichzelf, de organisatie, de omgeving van de organisatie en de beroepsgroep als geheel. Vanuit Triqs Educatief is daarvoor de 3600 feedback tool ontwikkeld. We zijn dan ook blij verheugd dat we deze binnenkort kunnen gaan eiken aan de gestelde bekwaamheidseisen vanuit het ministerie voor onderwijs.
Tweede vernieuwing
Wat zal een leraar moeten kennen en kunnen om goed onderwijs te verzorgen in de ontwikkeling van startbekwaam naar vakbekwaam?
In de bekwaamheidseisen anno 2025 wordt de ontwikkeling van een startbekwame naar een vakbekwame leraar vollediger geschetst. Wat je moet beheersen als starter en waar je naartoe kunt groeien om vakbekwaam te worden, is t.o.v. 2017, nog concreter geschetst. Het zwaartepunt voor startbekwaamheid blijft liggen bij de inhoudelijke, didactische en pedagogische bekwaamheid, oftewel de kern van het beroep, namelijk het verzorgen van goed onderwijs.
Het zwaartepunt voor vakbekwaamheid komt te liggen bij het uitbreiden van dit handelingsrepertoire, namelijk bij die aspecten, van de inhoudelijke, didactische en pedagogische bekwaamheid, die oefening en ervaring vragen. Op weg naar vakbekwaamheid kan de leraar, ook in complexere situaties, zich steeds meer en beter bekwaam tonen op competenties die leiden tot autonoom en leerling gestuurd gedrag. Vanuit Triqs Educatief hebben we de Cadenza en de Kapablo observatietools ontwikkeld. Uiteraard zullen we ook deze lijsten weer gaan updaten zodat ze ook weer aan nieuwe bekwaamheidseisen vanuit het ministerie voor onderwijs voldoen.
Derde vernieuwing
Welke bekwaamheidseisen gelden er specifiek voor leraren, die werken met een specifieke 12+ doelgroep (pro / vso)?
De pabo geeft de bevoegdheid tot groepsleraar. De lerarenopleiding tot tweedegraads docent geeft de bevoegdheid tot docent vo/docent mbo. Daarmee zijn deze twee groepen leraren ook bevoegd om les te geven in het pro en vso, terwijl zij daar niet specifiek voor zijn opgeleid. Voor deze specifieke 12+ doelgroepen is er behoefte aan leraren die sterk pedagogisch-didactisch zijn onderlegd en meerdere vakken kunnen geven. Binnen de bekwaamheidseisen anno 2025 is er een nieuw type leraar toegevoegd, namelijk de ‘groepsleraar 12+’. Dit betreft de leraar die onderwijs verzorgt in de onderbouw vmbo basis en kader, het mbo 1, het vso dagbesteding en arbeid, het vso vervolgonderwijs onderbouw en het praktijkonderwijs (pro). Daarmee kan het stelsel vernieuwen van drie naar vier typen leraren; de leraar po (groepsleraar), de leraar 12+ (groepsleraar), de leraar vo/docent mbo (tweedegraads) en de leraar vho (eerstegraads)
Er wordt dan ook het specifieke advies gegeven om te komen tot deze vier opleidingsroutes. Triqs Educatief heeft al jaren, zowel binnen de Cadenza als de Kapablo observatietool, lijsten voor de groepsleraar PO en de groepsleraar 12+. Uiteraard zullen we ook deze lijsten weer gaan updaten zodat ze ook weer aan nieuwe bekwaamheidseisen vanuit het ministerie voor onderwijs voldoen.
Update Triqs Educatief
Zoals u van Triqs Educatief mag verwachten en inmiddels ook van ons gewend bent, zullen wij onze range aan observatie instrumenten, op basis van deze nieuwe bekwaamheidseisen 2025, weer volledig updaten. Vanaf schooljaar 2025-2026 willen wij alle herijkingen doorgevoerd hebben.
