Aan het begin van het schooljaar gaat veel aandacht naar routines zoals binnenkomen, opruimen, toiletbezoek en samenwerken. Ook een vak zoals rekenen vraagt om zulke vaste routines. De manier waarop leerlingen hun denkwerk organiseren, helpt hen om overzicht te houden, fouten te herkennen en hun aanpak te controleren.
Wisbordjes of uitrekenpapier?
Wisbordjes zijn ideaal voor een snelle controle van begrip tijdens de instructie. Voor het echte rekenwerk is uitrekenpapier vaak geschikter. Daarop blijven aanpak, tussenstappen en fouten zichtbaar. Dat geeft de leerkracht inzicht, maar helpt vooral de leerling om het eigen denkwerk te volgen en erop terug te kijken.
Daarbij verdient een vast uitrekenschrift de voorkeur boven steeds nieuwe losse blaadjes. Zo blijft het rekenwerk bij elkaar, kunnen leerlingen eerdere aanpakken terugvinden en ontstaat letterlijk een zichtbaar spoor van hun ontwikkeling. Uitrekenpapier is dus geen kladpapiertje vol losse getallen, maar een bewust ingezet hulpmiddel om het denken bij rekenen te ordenen en zichtbaar te maken.
Leer ook hóé je uitrekent
Goed gebruik van een uitrekenschrift moet dus ook worden aangeleerd. Berekeningen staan bij elkaar, tussenstappen zijn zichtbaar en fouten mogen blijven staan. Niet omdat alles er perfect uit moet zien, maar omdat leerlingen moeten leren hun denkproces te volgen en te verwoorden. Een fout doorstrepen is daarom vaak waardevoller voor het leren dan hem uitgummen.
Ook controleren hoort bij die routine. Rekenen stopt niet zodra er een antwoord staat. De vaste slotvraag ‘Kan mijn antwoord kloppen?’ helpt leerlingen om kritisch naar hun uitkomst te kijken. Schatten, terugrekenen of vergelijken met de situatie kan daarbij helpen.
Vaste rekenroutines voor leerlingen
Bij rekenen op papier:
- Ik schrijf de opgave op.
- Ik werk overzichtelijk.
- Ik laat mijn tussenstappen zien.
- Ik streep fouten door.
- Ik markeer mijn antwoord.
- Ik controleer: kan dit kloppen?
Goede rekenroutines worden voorgedaan, samen geoefend en consequent gebruikt. Want goed rekenen gaat niet alleen om het juiste antwoord, maar vooral ook om de weg ernaartoe.
